تبليغاتX
Amir Reza Pedram - وبلاگ امیررضا پدرام - اریس ( Eris )
رئیس انجمن کیهان شناسی خاورمیانه

اریس بزرگترین جرم کمربند کویپر و نام یکی از سیارات کوتوله منظومه شمسی است که در سال ۲۰۰۳ به وسیله‌ی تلسکوپ ۴۸ اینچی «ساموئل اوشین» (Samuel Oschin) در پالومار کشف شد. جرم بیشتر این سیاره‌ی کوتوله نسبت به پلوتو باعث شد در سال ۲۰۰۶ نام پلوتو از بین سیارات حذف شود و هر دو در دسته‌ای جدید با نام سیارات کوتوله قرار بگیرند. جرم اریس ۲۷ درصد بیش‌تر از جرم پلوتو است. طبق گفته‌های «مایک براون» (Mike Brown) کاشف سیاره ‌ی کوتوله ‌ی اریس٬ جرم این سیاره‌ی کوتوله به کمک اندازه‌گیری زمان گردش کامل قمر آن «دیسنومیا» (Dysnomia) به دست آمد.

دوره تناوب مداری این سیاره‌ ی کوتوله ۵57 سال و فاصله‌ی آن از خورشید بسیار بیش‌تر از پلوتو  می باشد و هم‌ اکنون در دورترین نقطه ممکن از خورشید جای گرفته است. این فاصله‌ی دور تا خورشید که بیشینه آن 97 واحد نجومی و کمینه آن 37 واحد نجومی می باشد ، موجب شده است دمای سطحی آن بسیار کم‌تر از دمای سطحی پلوتو شود. علاوه بر این اریس با قطری معادل ۲5۰۰ کیلومتر اندکی از پلوتو بزرگ‌تر است. قمر این سیاره‌ ی کوتوله با نام دیسنومیا (Dysnomia) قطری معادل ۱۵۰ کیلومتر دارد و در فاصله‌ی ۳۷۰۰۰ کیلومتری به دور آن می گردد. دوره ی تناوب این قمر ۱۶ روز است.

اریس در ۵ ژانویه سال ۲۰۰۵ به دست یک گروه از اخترشناسان با نام‌های مایک براون، چاد توریجیلو و دیوید رابینو ویتز با استفاده از عکس‌هایی که در ۲۱ اکتبر ۲۰۰۳ گرفته شده بود پیدا شد. این گروه سال‌ها به گونه‌ی برنامه‌ریزی شده برای یافتن چیزهای نو در سامانه خورشیدی کار کرده بود و پیش از آن چند جسم دیگر مانند سدنا را هم یافته بود.

نام های اسطوره ای

اریس الهه جنگ در یونان و معادل ایرانی آن ایندره بود . اریس در جشن ازدواج پلئوس و تتیس بدون دعوت حاضر شد و سیبی را به میان انداخت که رویش نوشته بود «برای زیباترین زن دنیا». بر سر تصاحب این سیب بین آفرودیته، آتنه و هرا اختلاف پیش آمد که سرانجام آن آغاز جنگ تروا بود. دیسنومیا نیز نام اساطیری دختر اریس الهه جنگ یونانیان بود .

ایندره ، ایزدِ تندر هندوان و ایرانیان کهن بود که خدای جنگ نیز شمرده می‎شد و شکست ‎ناپذیر بود. جنگ او با ورتره ، دیو خشکی و خشکسالی، که آبها را در آسمان نگه داشته بود، در وداها و ادبیات ودایی معروف است. ایندره در این جنگ ورتره را شکست می‎دهد و آبها را آزاد می‎کند و باران از آسمان فرو می‎ریزد. در کناره ایندره، ایزد باد (در سنسکریت واته و وایو، در اوستائی وایو و در پروسی قدیم ویوپتیس ) قرار داشت. در ادبیات دینی ایرانیان به زبان پهلوی، «وای» خداوند زندگی و مرگ بود و حاکم بر فضا .

نوشته شده توسط امیررضا پدرام در ساعت  | مشاهده متن کامل  |